Historia gminy Piaski
Oś czasu z opisów zabytków i miejsc pamięci gminy. Przy każdym wpisie jest miejsce, którego dotyczy, i źródło opisu. Swoje materiały mogą tu dodawać mieszkańcy.
Masz kawałek historii Piaski?
Stare zdjęcie z albumu, wspomnienie babci, film z dożynek sprzed lat — dodaj je, a zostaną w archiwum gminy.
- Stare zdjęcie lub skanpocztówka, zdjęcie z albumu, dokument, mapa
- Wspomnienieco pamiętasz, co opowiadali dziadkowie
- Filmlink do YouTube albo Facebooka
- Miejscegdzie stał młyn, szkoła, kapliczka
Formularz dodawania uruchomimy wkrótce.
XIV wiek
1330, Dwór w Brzezicach
Wieś jest znacznie starsza: w 1330 roku przeniesiono ją z prawa średzkiego na magdeburskie, a według Długosza nabył ją dla biskupów krakowskich Zbigniew Oleśnicki.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Dwór w Brzezicach (otwiera się w nowej karcie)
XV wiek
1409, Pałac i zespół dworski w Gardzienicach
Zespół dworski w Gardzienicach Drugich wywodzi się z XVII wieku, a sama wieś jest znana od 1409 roku.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Pałac i zespół dworski w Gardzienicach (otwiera się w nowej karcie)
1456, Rynek w Piaskach
Piaski miały prawa miejskie w latach 1456–1870, a odzyskały je w 1993 roku.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Rynek w Piaskach (otwiera się w nowej karcie)
XVI wiek
1573, Rynek w Piaskach
W XVI–XVII wieku miasteczko, zwane Piaskami Luterskimi, było ośrodkiem reformacji, a w latach 1573–1642 działał tu zbór ariański z pastorem Marcinem Krowickim.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Rynek w Piaskach (otwiera się w nowej karcie)
XVIII wiek
1720, Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego
Obecna świątynia stanęła około 1720 roku, a konsekrowano ją w 1745.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego (otwiera się w nowej karcie)
1783, Ruiny zboru kalwińskiego
Zbór wzniesiono w latach 1783–1785 w stylu barokowo-klasycystycznym z fundacji Teodora Suchodolskiego, według projektu Fryderyka Zilcherta.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Ruiny zboru kalwińskiego (otwiera się w nowej karcie)
XIX wiek
1830, Dwór i ogród dworski w Kawęczynie
Ogród dworski w Kawęczynie z około 1830 roku (przekształcany w XX wieku) wpisano do rejestru zabytków pod numerem A/721 w 1977 roku.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Dwór i ogród dworski w Kawęczynie (otwiera się w nowej karcie)
1836, Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego
Murowaną nawę dobudowano w 1836, a w 1866 kościół rozbudowano.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego (otwiera się w nowej karcie)
1849, Ruiny zboru kalwińskiego
Piaski były wtedy ważnym ośrodkiem ewangelików w Lubelskiem, a parafię kalwińską rozwiązano w 1849 roku.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Ruiny zboru kalwińskiego (otwiera się w nowej karcie)
1900, Pałac i zespół dworski w Gardzienicach
Obejmuje pałac z kaplicą, oficynę i murowany spichlerz z około 1900 roku.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Pałac i zespół dworski w Gardzienicach (otwiera się w nowej karcie)
XX wiek
1906, Nowy cmentarz żydowski
Zachowało się na nim kilka nagrobków, najstarszy z 1906 roku.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Nowy cmentarz żydowski (otwiera się w nowej karcie)
1914, Cmentarz wojenny z I wojny światowej w Gardzienicach
Spoczywają tu żołnierze rosyjscy polegli i zmarli w 1914 roku oraz niemieccy i rosyjscy z walk z 17–24 lipca 1915 roku.
1915, Cmentarz wojenny z I wojny światowej w Młodziejowie
Pochowano na nim 945 żołnierzy, którzy polegli 27 lipca 1915 roku, m.in. Austro-Węgrów, Rosjan z pułków syberyjskich i kilku Niemców.
1918, Pomnik Józefa Franczaka „Lalka”
Józef Franczak, ps. Lalek, urodził się w 1918 roku w Kozicach Górnych w gminie Piaski.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Pomnik Józefa Franczaka „Lalka” (otwiera się w nowej karcie)
1921, Dwór i ogród dworski w Kawęczynie
Parafię św. Józefa i św. Antoniego erygowano tu w 1921 roku.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Dwór i ogród dworski w Kawęczynie (otwiera się w nowej karcie)
1939, Miejsce pamięci: getto w Piaskach
W 1939 roku mieszkało tu 4165 Żydów, ponad połowa ludności, a w 1942 roku getto było tranzytowe dla Żydów z Niemiec i Protektoratu.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Miejsce pamięci: getto w Piaskach (otwiera się w nowej karcie)
1940, Miejsce pamięci: getto w Piaskach
Getto istniało od końca grudnia 1940 do listopada 1942 roku, w szczątkowej formie do wiosny 1943, we wschodniej części miasta po obu stronach ul. Lubelskiej.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Miejsce pamięci: getto w Piaskach (otwiera się w nowej karcie)
1942, Nowy cmentarz żydowski
W latach 1942–1943, przy likwidacji getta, rozstrzelano tu od kilkuset do około 2000 osób, dlatego stoi tu pomnik ofiar Holocaustu.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Nowy cmentarz żydowski (otwiera się w nowej karcie)
1944, Zespół dworsko-pałacowy w Wierzchowiskach
Majątek wywłaszczono w 1944 roku, a po remoncie od 1995 w pałacu działają usługi hotelowo-restauracyjne.
1945, Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego
Spłonął w czasie II wojny światowej i odbudowano go w latach 1945–1948, tracąc większość cech stylowych, ale zyskując fasadę z dwiema wieżami.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego (otwiera się w nowej karcie)
1945, Stary cmentarz żydowski
Zniszczono ją podczas wojny, a po 1945 roku teren przeznaczono na plac targowy.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Stary cmentarz żydowski (otwiera się w nowej karcie)
1954, Dwór i ogród dworski w Kawęczynie
W latach 1954–1972 była siedzibą gromady, a dziś jest sołectwem gminy Piaski.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Dwór i ogród dworski w Kawęczynie (otwiera się w nowej karcie)
1959, Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego
Obok stoi barokowa dzwonnica z drugiej połowy XVIII wieku, a na chórze działają organy z 1959 roku.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego (otwiera się w nowej karcie)
1963, Pomnik Józefa Franczaka „Lalka”
Walczył w konspiracji 24 lata i zginął 21 października 1963 roku jako ostatni poległy w boju partyzant antykomunistyczny w Polsce.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Pomnik Józefa Franczaka „Lalka” (otwiera się w nowej karcie)
1977, Ośrodek Praktyk Teatralnych „Gardzienice”
Teatr powstał w 1977 roku z inicjatywy Włodzimierza Staniewskiego i zdobył międzynarodowy rozgłos jako eksperymentalny teatr antropologiczny.
1997, Ośrodek Praktyk Teatralnych „Gardzienice”
Od 1997 roku działa przy nim Akademia Praktyk Teatralnych.
XXI wiek
2008, Pałac i zespół dworski w Gardzienicach
W 2008 roku popadający w ruinę pałac przejął teatr Gardzienice, a w 2010 przyznano ponad 17 mln zł dotacji unijnej na remont pałacu i spichlerza.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Pałac i zespół dworski w Gardzienicach (otwiera się w nowej karcie)
2008, Pomnik Józefa Franczaka „Lalka”
W 2008 roku pośmiertnie odznaczono go Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Pomnik Józefa Franczaka „Lalka” (otwiera się w nowej karcie)
2019, Ruiny zboru kalwińskiego
W 2019 roku ruiny zabezpieczono i włączono w układ parku.
Źródło: pl.wikipedia.org, opis miejsca: Ruiny zboru kalwińskiego (otwiera się w nowej karcie)
Każda informacja pochodzi ze strony jednostki gminy — link do źródła jest przy wpisie. wgminie.pl nie zastępuje BIP.